ШТУЧНИЙ ІНТЕЛЕКТ У БІЗНЕСІ: ДИНАМІКА РИНКУ, ПРАКТИКИ ВПРОВАДЖЕННЯ, ВИКЛИКИ ТА ПЕРСПЕКТИВИ РОЗВИТКУ

Автор(и)

  • Рената НОВАКОВА

DOI:

https://doi.org/10.31379/sed.3.6.2025.52

Ключові слова:

штучний інтелект, AI у бізнесі, генеративний AI, цифрова трансформація, корпоративне впровадження AI, AI-ризики, аналітичний AI, відповідальний AI, AI-навички, креатор-економіка

Анотація

У статті здійснено комплексний аналіз ринку штучного інтелекту (artificial intelligence, AI) у бізнес-контексті на основі даних звіту Statista «Artificial Intelligence (AI) in Business» (2025), синтезованого з матеріалами McKinsey & Company, BCG, Stanford University, NVIDIA, Qualtrics та World Economic Forum. За даними дослідження, глобальний ринок AI у 2024 році сягнув 184 млрд доларів США та, за прогнозами, перевищить 826 млрд доларів США до 2030 року, що відповідає середньорічному темпу зростання (CAGR) на рівні 28,5%. Кількість користувачів AI-інструментів за період 2021–2031 років зросте з 154 до 1 172 млн осіб (CAGR 22,5%). Прийняття AI організаціями зросло з 55% у 2023 році до 78% у 2024 році (приріст 23 процентних пункти на рівні всіх географій). Виявлено систематичний розрив між сприйняттям актуальності AI-ризиків та ступенем їх активної мітигації (gap), особливо помітний у сфері кібербезпеки (13 п. п.) та порушень інтелектуальної власності (19 п. п.). Сформульовано висновок про перехід галузі від експериментальної фази до стадії широкомасштабного промислового впровадження з одночасним наростанням системних ризиків та кадрових викликів.

Посилання

Statista. (2025). Artificial Intelligence (AI) in Business. Study ID 133541. Hamburg: Statista. URL: https://www.statista.com/study/133541/ [in English]

McKinsey & Company. (2024). The state of AI in early 2024: Gen AI adoption spikes and starts to generate value. URL: https://www.mckinsey.com/capabilities/quantumblack/our-insights/the-state-of-ai [in English].

Boston Consulting Group. (2025). AI Radar 2025: From potential to profit: Closing the AI impact gap. Boston: BCG. URL: https://web-assets.bcg.com/0b/f6/c2880f9f4472955538567a5bcb6a/ai-radar-2025-slideshow-jan-2025-r.pdf [in English].

World Economic Forum. (2025). The Future of Jobs Report 2025. Geneva: World Economic Forum. URL: https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/ [in English].

NVIDIA. (2024). State of AI in Retail and CPG: Annual Report. Santa Clara, CA: NVIDIA Corporation. URL: https://images.nvidia.com/aem-dam/Solutions/documents/retail-state-of-ai-report.pdf [in English].

Stanford Institute for Human-Centered Artificial Intelligence. (2025). Artificial Intelligence Index Report 2025. Stanford, CA: Stanford University. URL: https://hai.stanford.edu/ai-index/2025-ai-index-report [in English].

OECD. (2024). Recommendation of the Council on Artificial Intelligence. OECD/LEGAL/0449. URL: https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0449 [in English].

Vaswani, A., Shazeer, N., Parmar, N., Uszkoreit, J., Jones, L., Gomez, A. N., Kaiser, Ł., & Polosukhin, I. (2017). Attention is all you need. Advances in Neural Information Processing Systems, 30, 5998-6008. URL: https://proceedings.neurips.cc/paper_files/paper/2017/file/3f5ee243547dee91fbd053c1c4a845aa-Paper.pdf [in English].

McCarthy, J., Minsky, M., Rochester, N., & Shannon, C. E. (1955/2006). A proposal for the Dartmouth Summer Research Project on Artificial Intelligence. AI Magazine, 27(4), 12-14. DOI: https://dl.acm.org/doi/10.1609/aimag.v27i4.1904 [in English].

European Parliament and Council of the European Union. (2024). Regulation (EU) 2024/1689 laying down harmonised rules on artificial intelligence (Artificial Intelligence Act). Official Journal of the European Union, L Series. URL: https://artificialintelligenceact.eu/the-act [in English].

Russell, S., & Norvig, P. (2021). Artificial Intelligence: A Modern Approach (4th ed.). Pearson. [in English].

Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2017). The business of artificial intelligence. Harvard Business Review. URL: https://hbr.org/2017/07/the-business-of-artificial-intelligence [in English].

Rogers, E. M. (2003). Diffusion of Innovations (5th ed.). New York: Free Press. [in English].

Chui, M., Hazan, E., Roberts, R., Singla, A., Smaje, K., Sukharevsky, A., Yee, L., & Zemmel, R. (2023). The economic potential of generative AI: The next productivity frontier. McKinsey & Company. URL: https://www.mckinsey.com/capabilities/tech-and-ai/our-insights/the-economic-potential-of-generative-ai-the-next-productivity-frontier [in English].

Zakon Ukrainy «Pro zakhyst personalnykh danykh» vid 01.06.2010 № 2297-VI. URL: https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/2297-17 [in Ukrainian].

Kabinet Ministriv Ukrainy. (2020). Kontseptsiia rozvytku shtuchnoho intelektu v Ukraini: rozporiadzhennia № 1556-r vid 02.12.2020. URL: https://zakon.rada.gov.ua/go/1556-2020-р [in Ukrainian].

Hrynko, Ya. V. (2024). Vprovadzhennia tekhnolohii shtuchnoho intelektu v robotu viddilu prodazhiv. Ekonomichnyi visnyk Donbasu, 3(77), 93-101. DOI: https://doi.org/10.12958/1817-3772-2024-3(77)-93-101 [in Ukrainian].

Lihonenko, L., & Naumov, I. (2024). Vplyv shtuchnoho intelektu na personal biznes-orhanizatsii. Ekonomika ta suspilstvo, 65. DOI: https://doi.org/10.32782/2524-0072/2024-65-37 [in Ukrainian].

Yakovenko, Ya. Yu. (2024). Shtuchnyi intelekt, Big Data i vidpovidalne spozhyvannia yak imperatyv innovatsiinoho rozvytku biznes-struktur v umovakh formuvannia tsyfrovoi ekonomiky. Ekonomika ta suspilstvo. DOI: https://doi.org/10.32782/2524-0072/2024-60-151 [in Ukrainian].

Pimenov, S. A. (2024). Investytsii v shtuchnyi intelekt: tsinnist, dotsilnist i masshtabuvannia v umovakh tsyfrovizatsii pidpryiemstv. Investytsii: praktyka ta dosvid, 22, 112-120.DOI: https://doi.org/10.32702/2306-6814.2024.22.112 [in Ukrainian].

##submission.downloads##

Опубліковано

26-12-2025

Як цитувати

НОВАКОВА R. (2025). ШТУЧНИЙ ІНТЕЛЕКТ У БІЗНЕСІ: ДИНАМІКА РИНКУ, ПРАКТИКИ ВПРОВАДЖЕННЯ, ВИКЛИКИ ТА ПЕРСПЕКТИВИ РОЗВИТКУ. Суспільство. Економіка. Цифровізація, 3(6), 84–100. https://doi.org/10.31379/sed.3.6.2025.52

Номер

Розділ

Інформаційні системи і технології як детермінанти цифрової економіки